Veilig werken met een haakse slijper

Vakman met gelaatsscherm, gehoorbescherming, handschoenen en veiligheidshesje slijpt metaal op een bouwplaats

Een haakse slijper is een handige machine, maar ook een van de machines waarbij de meeste ongelukken gebeuren. De schijf draait duizenden toeren per minuut, en als hij klemt of breekt, gaat het snel. Het goede nieuws: met een paar vaste gewoontes voorkom je bijna alle risico's. Hieronder lees je wat je draagt, hoe je de schijf controleert en hoe je terugslag voorkomt.

Wat je draagt

  • Veiligheidsbril of gelaatsscherm. Altijd. Vonken, slijpstof en stukjes schijf vliegen alle kanten op. Bij doorslijpen en afbramen is een gelaatsscherm over je bril nog beter.
  • Gehoorbescherming. Een haakse slijper maakt veel lawaai, vooral op metaal en steen.
  • Handschoenen. Nauwsluitende werkhandschoenen tegen vonken en scherpe randen. Geen losse, grote handschoenen die in de schijf kunnen komen.
  • Stofmasker. Bij steen, beton en tegels komt kwartsstof vrij. Draag een stofmasker van minstens FFP2, bij langdurig werk FFP3.
  • Werkkleding. Lange mouwen die niet los hangen. Geen sjaal, losse koorden of open jas. Bind lang haar vast.
  • Veiligheidsschoenen. Voor als er iets valt.

De schijf controleren

De meeste ongelukken beginnen bij de schijf. Controleer hem elke keer dat je er een opzet.

  • Diameter: gebruik alleen de maat waarvoor je machine gemaakt is, bijvoorbeeld 125 mm.
  • Toerental: het maximale toerental op de schijf moet hoger zijn dan het toerental van je machine.
  • Schade: gebruik geen schijf met barsten, afgebrokkelde randen of een schijf die gevallen is.
  • Vervaldatum: kunsthars-gebonden slijp- en doorslijpschijven hebben een uiterste gebruiksdatum. Die staat op het metalen ringetje in het midden. Een verlopen schijf kan breken.
  • Juiste schijf voor het werk: een doorslijpschijf is om recht door te slijpen, niet om met de zijkant te slijpen. Daarvoor gebruik je een afbraamschijf.

Gebruik nooit een zaagblad met tanden, zoals een houtzaagblad, op een haakse slijper. De kans op terugslag is groot.

Beschermkap en zijhandgreep

De beschermkap moet er altijd op. Zet hem zo dat hij tussen jou en de schijf zit, zodat vonken en stukken van je af gaan. Haal hem er nooit af om beter te kunnen zien.

Monteer de zijhandgreep en werk altijd met twee handen. Zo houd je de machine vast als hij plotseling schokt. De greep kan links en rechts, kies de kant die bij je werkhouding past.

Voor je begint

  1. Controleer de machine, het snoer of de accu op schade.
  2. Zet het werkstuk vast met lijmklemmen of in een bankschroef. Houd het nooit met je hand vast.
  3. Kijk wat er achter en onder het werkstuk zit: leidingen, kabels, brandbaar materiaal.
  4. Laat een nieuwe schijf eerst een halve minuut onbelast draaien, van je af gericht. Trilt hij of maakt hij een vreemd geluid, stop dan en vervang hem.

Terugslag voorkomen

Terugslag gebeurt als de schijf klemt of vastloopt. De machine schiet dan met kracht naar je toe of omhoog. Zo voorkom je het:

  • Ondersteun het werkstuk zo dat de snede tijdens het slijpen openvalt en niet dichtknijpt.
  • Slijp met een doorslijpschijf alleen in een rechte lijn. Maak geen bochten.
  • Duw niet te hard. Laat de schijf het werk doen.
  • Ga niet recht achter de machine staan, maar iets opzij van de snijlijn.
  • Zet de machine niet aan terwijl de schijf het werkstuk raakt.

Vonken en brand

Bij het slijpen van metaal vliegen er gloeiende deeltjes tot meters ver. Haal brandbare materialen weg of dek ze af. Let op zaagsel, verfblikken, gasflessen en droge bladeren. Na het werk controleer je de omgeving nog een keer op smeulende resten.

Na het slijpen

  • Laat de schijf helemaal stilstaan voordat je de machine neerlegt.
  • Leg de machine niet neer met de schijf naar beneden.
  • Houd je handen van het werkstuk en de schijf: ze zijn heet.

Een schijf vervangen

  1. Haal de accu eruit, of trek de stekker uit het stopcontact.
  2. Druk de asvergrendeling in en draai de spanmoer los met de spansleutel.
  3. Haal de oude schijf eraf en controleer de flens.
  4. Zet de nieuwe schijf op de as. Let op de juiste kant van de spanmoer: bij dunne doorslijpschijven ligt die vaak anders dan bij dikke afbraamschijven. Kijk in de handleiding.
  5. Draai de spanmoer met de sleutel vast. Laat de asvergrendeling los voordat je de machine aanzet.

Zit de schijf vast en wil de moer niet los, gebruik dan geen hamer of tang. Daarmee beschadig je de as en de vergrendeling.

Accu of netstroom: let op

  • Accu: haal de accu er altijd uit bij het wisselen van de schijf. Een accu terugzetten met de schakelaar in de aan-stand is gevaarlijk zonder herstartbeveiliging.
  • Netstroom: houd het snoer achter je en uit de buurt van de schijf. Gebruik een haspel die helemaal is afgerold.

Welke haakse slijper bij je past, lees je in Zo kies je de juiste haakse slijper. De machines vind je bij Slijpen, schijven en toebehoren bij Accessoires. Over CE-markering en handleidingen lees je op CE en productveiligheid.

Veelgestelde vragen

Mag ik zonder beschermkap slijpen?

Nee. De kap vangt vonken en stukken van een brekende schijf op. Werk altijd met de kap erop.

Welk stofmasker heb ik nodig voor tegels en beton?

Minimaal FFP2, bij langdurig werk FFP3. Werk zo mogelijk buiten of met afzuiging.

Hoe weet ik of een schijf verlopen is?

Op het metalen ringetje in het midden van de schijf staat een datum. Na die datum gebruik je de schijf niet meer.

Mag ik een grotere schijf op mijn slijper zetten?

Nee. Een grotere schijf past niet onder de beschermkap en draait aan de rand te snel. Gebruik alleen de maat die bij je machine hoort.